โอกาสทอง มีครั้งเดียว อย่าพลาดนะครับ “เปิดโอกาสคุย... ปิดโอกาสพลาด” เพื่อสุขภาวะทางเพศที่ดีของลูก
วัดความพร้อมก่อนคุยกับลูกเรื่องเพศ แบบประเมินสำหรับพ่อแม่ก่อนคุยเรื่องเพศกับลูก
Print

ลูกแต่ละวัย ควรตอบเรื่องเพศแบบไหนดี

ชวนพ่อแม่ย้อนคิด คำถามเรื่องแบบไหนที่ลูกสงสัย และคำตอบแบบไหนที่เหมาะสมกับวัยลูก
17 พฤษภาคม 2559 | 00:43น. | 5,138

ลูกแต่ละวัยมีความสนใจใคร่รู้เรื่องเพศแตกต่างกันไป คุณพ่อคุณแม่ควรตอบคำถามและชี้แนะอย่างเหมาะสม เพื่อให้ลูกเข้าใจ และได้รับคำตอบที่เหมาะสมกับวัยเขานั่นเอง

เด็กวัยก่อนเข้าเรียน (3 - 4 ปี)

เรื่องที่เด็กอยากรู้:  เด็กวัย 3-4 ปีจะสนใจเรื่องความแตกต่างของสรีระร่างกาย เช่น

  • เด็กผู้ชายมีจู๋ เด็กผู้หญิงมีจิ๋ม 
  • เปรียบเทียบร่างกายของตัวเองกับคนรอบข้าง แต่ยังแยกบทบาทระหว่างเพศไม่ได้

แนวคำตอบ: เด็กวัยนี้ไม่ต้องการคำตอบซับซ้อน แค่ ให้คำตอบที่เป็นจริงสั้นๆ เข้าใจได้ง่ายๆ  ไม่ต้องให้เหตุผล เพราะเขาแค่อยากรู้สิ่งที่เกิดขึ้นและเป็นไป เหมือนกับที่เขาอยากรู้ว่า ฝนมาจากไหน ทำไมวัวถึงร้องมอๆ

เด็กวัยเรียน (5 - 8 ปี)

เรื่องนี้ที่อยากรู้: เด็กวัยนี้เริ่มมีสังคมของตัวเองและเรียนรู้พฤติกรรมจากเพื่อน เริ่มแยกบทบาทสมมุติได้ เช่น

  • ผู้ชายคือ สามี/พ่อ ผู้หญิงคือ ภรรยา/แม่

และเริ่มต้องการความเป็นส่วนตัว เริ่มสนใจเรื่องเพศที่ซับซ้อนขึ้น เช่น

  • อวัยวะแต่ละส่วนมีหน้าที่อะไร
  • ทำไมผู้หญิงจึงตั้งท้อง

แนวคำตอบ: เป็นโอกาสที่จะเริ่มคุยเรื่องการเปลี่ยนแปลงของร่างกายก่อนเข้าสู่วัยรุ่น เพื่อเตรียมความพร้อม โดยเด็กวัยนี้สามารถฟังคำอธิบายที่ซับซ้อนได้มากขึ้น และควรพูดให้เด็กเห็นภาพเป็นรูปธรรมชัดเจน

เด็กก่อนวัยรุ่น (9 - 12 ปี)

เรื่องนี้ที่อยากรู้: ช่วงวัยต่อเข้าสู่วัยรุ่นจะเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงมากทั้งทางร่างกาย เริ่มเห็นรูปร่างทรวดทรงที่แตกต่างระหว่าหญิงและชายได้ชัดเจน และด้านจิตใจที่มีอารมณ์อ่อนไวและรุนแรงกว่าวัยอื่นๆ  เริ่มมีความสนใจในเพศตรงข้ามมากขึ้น และผลการสำรวจความรู้ความเข้าใจเรื่องเพศของเยาวชนที่พบว่า เด็กวัยนี้รู้เรื่องการคุมกำเนิดน้อยมาก
แนวคำตอบ: พ่อแม่ต้องให้ความใส่ใจแต่ไม่ควรเฝ้าจับผิด ไม่พูดจาถากถางให้ลูกรู้สึกผิดหรืออาย ส่งเสริมให้ลูกได้ทำกิจกรรมสร้างสรรค์ เช่น เล่นกีฬา มีงานอดิเรก ถ้าปล่อยให้ว่างเกินไป อาจยิ่งว้าวุ่นจนเลือกทางออกไม่เหมาะสม เช่น เพ้อฝัน หมกมุ่นกับเรื่องราวทางเพศ

            ช่วงนี้เป็นช่วงเวลาที่ดีในการให้คำตอบเรื่องที่เขาอยากรู้ เช่น คนเราเกิดมาได้อย่างไร พร้อมสอดแทรกความรู้ว่าเพศสัมพันธ์มีข้อดีข้อเสียอย่างไร รวมถึงทักษะการปฏิเสธเมื่อถูกชวนให้มีเพศสัมพันธ์ ถือเป็นการติดอาวุธเพื่อให้ภูมิคุ้มกันไว้ตั้งแต่เนิ่นๆ

วัยรุ่น (13 - 17 ปี)

เรื่องนี้ที่อยากรู้: วัยนี้ต้องเจอกับการเปลี่ยนแปลงหลายเรื่อง ทั้งการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย อารมณ์ ถูกคาดหวังให้ตัดสินและรับผิดชอบชีวิตตัวเอง จึงเป็นช่วงวัยของการเปลี่ยนแปลงและปรับตัว ให้ความสำคัญกับการเป็น  ‘พวกเดียวกัน’ อยากเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม กลัวเป็นคนแปลกแยก ‘แตกต่าง’ และจะรู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าก็ต่อเมื่อเป็นที่ยอมรับในกลุ่มเพื่อน คำถามจึงมักเกี่ยวกับภาพลักษณ์และค่านิยมเรื่องเพศ เช่น

  • ผู้หญิงหน้าอกใหญ่แสดงว่ามีความต้องการทางเพศสูงใช่ไหม?
  • ผู้ชายมีแฟนหลายคนเป็นเรื่องปกติ?

แนวคำตอบ: ควรพูดคุยให้เขาเคารพคนทุกเพศ มีความมั่นใจที่จะแตกต่าง รวมทั้งให้ความรู้เรื่องการป้องกันทั้งการตั้งท้องและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ที่สำคัญอย่าลืมประเด็นที่ควรเน้นหนักต่างกันระหว่าง "ลูกสาว" กับ "ลูกชาย"

          ลูกสาววัยรุ่น
          แนวคำตอบ: ชวนคุยเรื่องการมีรอบเดือน ให้เขาเห็นว่าเป็นเรื่องปกติ และบอกถึงผลของการมีรอบเดือนด้วยว่าถ้ามีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันนั้นมีโอกาสตั้งท้องได้ รวมทั้งวิธีการรักษาความสะอาดและการใช้ผ้าอนามัย   ถามความคิดเห็นและให้ลูกรู้จักประเมินสถานการณ์ในการคบแฟน การป้องกันตัวเองจากการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย และการดูแลป้องกันตัวเองจากภัยทางเพศในรูปแบบต่างๆ

          ลูกชายวัยรุ่น
          แนวคำตอบ: ชวนคุยเรื่องการเปลี่ยนแปลงของร่างกายและอารมณ์ อาจอ้างถึงวัยรุ่นข้างบ้านหรือนักแสดงวัยรุ่นก็ได้ เพื่อให้เขาสบายใจว่าไม่ได้พูดถึงเรื่องของเขา เช่น ฝันเปียก การมีอารมณ์ทางเพศ เราช่วยคลายความอึดอัดให้เขาได้ เพียงแค่เน้นว่ามันเป็นเรื่องปกติของร่างกายในวัยนี้ และการช่วยตัวเองในที่ส่วนตัวและมิดชิดก็เป็นเรื่องปกติเช่นกัน
            ถามความคิดเห็นและให้ลูกรู้จักประเมินสถานการณ์ในการคบแฟน การป้องกันตัวเองและคู่จากการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย
 

คู่มือ
"โอกาสทองคุยกับลูกเรื่องเพศ"

ดาวน์โหลด

Factsheet
"โอกาสทองคุยกับลูกเรื่องเพศ"

ดาวน์โหลด